Nastała już jesień, pogoda bywa różna, ale poziom energii mojego Syna jest niezmiennie wysoki przez cały dzień. Aby zapobiec nudzie i monotonii domowych zabaw, postanowiłam je urozmaicić o te związane z jesienią.
Na wstępie dodam, że w domu nie posiadamy żadnych zabawek na baterie, grających książek i nie oglądamy z Synem TV, tabletu ani telefonu. Zabawy z ekranem, świecącymi i grającymi zabawkami zajmują Dziecko od razu i na dłużej, ponieważ wykorzystują jego uwagę mimowolną (bez wysiłku z strony Malucha), dlatego ich unikam. Jeszcze przyjdzie na to czas… Staram się, stosować do metod Montessori, Sherborne czy pozytywnego rodzicielstwa. Z tego powodu może mi być łatwiej zaangażować swoje Dziecko w zabawy, które wymagają jego skupienia i uwagi. Jeśli Twoje Dziecko nie chce się zaangażować od razu w zabawy takie jak przedstawione poniżej, spróbuj je mu lepiej zareklamować, sprzedać tak aby jednak choć na chwilę „przelało” swą uwagę na czynność, która nie przychodzi z taką samą łatwością jak oglądanie bajki.
Postaram się tu przedstawić zabawy, które będą odpowiednie dla rocznych Dzieci, starszych Maluchów i Przedszkolaków.
Jesienne zabawy na świeżym powietrzu
Pierwszą grupą zabaw są zabawy na świeżym powietrzu, jeśli pogoda na to pozwoli. Te zabawy są również zabawami sensorycznymi, więcej o nich w dalszej części artykułu.
Zbieranie liści, kasztanów, żołędzi i patyków.
Zabierzcie ze sobą na spacer koszyk / wiaderko i poszukajcie razem jesiennych skarbów. Jeśli spacerujesz z Maluszkiem nazywaj to co otacza go na spacerze np. nazywaj kolory liści z jakie właśnie wkładacie do wiaderka, opisz rozmiary Waszych skarbów np. duży / mały kasztan. Starsze Dzieci mogą same opisywać cechy znalezionych skarbów, sortować liście wg. kolorów i kształtów, czy gatunku drzewa. Koniecznie zabierzcie je do domu, aby wykorzystać je potem do zabaw plastycznych i sensorycznych.
Zabawa w jesiennych liściach.
Jeśli macie taką możliwość to sami stwórzcie stertę liści. Jeśli nie to znajdźcie jakąś w parku, ale koniecznie sprawdź czy w stercie liści nie znajdują się przedmioty, niebezpieczne dla Dziecka! Gdy już ukończycie swoją stertę liście lub znajdziecie taką, która jest bezpieczna to śmiało wykonajcie skok w liście! Skaczcie, tańczcie, kopcie, rzucajcie liście w górę. To świetna zabaw, która dostarczy mnóstwo radości ale i sensorycznej stymulacji. Jeśli Twój Maluch jeszcze nie chodzi, możesz obsypać wózek liśćmi, posadzić Malucha na ławce lub położyć w liściach i pokazać mu jak np. zrobić leżącego „aniołka / pajacyka”.
Obserwacja ptaków.
Jesień to wspaniała pora do obserwacji ptaków np. w parku, w karmnikach, lub na niebie jak odlatują do ciepłych krajów. Jeśli masz możliwość możecie wspólnie zrobić karmnik, i umieścić go na balkonie / tarasie/ działce lub w ogrodzie. Przy okazji możecie utrwalać słownictwo związane z ptactwem.
Taniec w kałuży.
Wykorzystajmy co chwilę padający deszcz i temperatury utrzymujące się na plusie. Ubierzcie się odpowiednio i ruszajcie na poszukiwanie największych kałuż i błota. Kto nie lubi taplać się w wodzie i ziemi? U Nas najlepiej sprawdzają się do tego gumowane spodnie przeciwdeszczowe, takie najzwyklejsze z Pepco (Dziękuję Kasia za prezent!).
Jesienny malarski plener.
Nam w tym roku udało się już wielokrotnie malować w plenerze. Po spacerze, na którym zebraliśmy jesienne skarby, z ich użyciem malowaliśmy na dworze. Oprócz pędzla do malowania używaliśmy kasztanów, liści I patyków.
Jesienne zabawy w domu
Kolejna grupą są jesienne zabawy w domu. Czas wykorzystać wszystkie skarby, które znaleźliśmy na dworze podczas jesiennych spacerów. Dla ułatwienia je podzieliłam na jesienne zabawy plastyczne, zabawy sensoryczne oraz zabawy ruchowe.
Czytanie książek i nauka nowego słownictwa
Więcej czasu spędzonego w domu może też sprzyjać poszerzaniu nauce i poszerzaniu słownictwa. Zaopatrzcie się w nowe lektury do wspólnego czytania – nie tylko na dobranoc!
Dodatkowo możecie też sięgnąć po karty obrazkowe i plansze edukacyjne, które pomogą Wam w poznawaniu nowych słów lub utrwaleniu tego co Wasze Dziecko już potrafi. W moim sklepie znajdziecie wiele propozycji z różnych działów tematycznych, które mogą wspomóc w nauce Twoje Dziecko. [autopromocja]
Jesienne zabawy plastyczne
Ludziki, zwierzątka i figurki z kasztanów.
Na wstępie, chciałbym wspomnieć, że każda propozycja z tej kategorii jest też zabawą sensoryczną. Zacznijmy od klasyka jesiennego, czyli Ludziki, zwierzątka i figurki z kasztanów. Oprócz skarbów z spaceru, możesz też wykorzystać plastelinę, modelinę, ciastolinę, patyczki do uszu, patyczki do sushi. Kasztany, żołędzie wcześniej samemu po nakłuwaj, tak by zadaniem Dziecka było włożenie patyczka do środka. Młodsze Dzieci mogą mocować patyczki w plastelinie. Starsze Dzieci dodatkowo mogą stworzyć scenerię dla powstałych figurek.
Odbijanie na papierze liści, kasztanów, patyków
Kolejny klasyk to odbijanie na papierze liści, kasztanów, patyków, itp. Przygotuj farby i papier lub wodę i karton w wersji nie brudzącej. Pozwól Dziecku odbijać jak chce i gdzie chce wybrane przedmioty. Starsze Dzieci mogą tworzyć np. jeża, który zamiast kolców ma odbite liście, koronę drzew z odbitek liści, Panią Jesień w sukni z liści. Przypomnę jeszcze tutaj tylko następny klasyk z dzieciństwa czyli stemple z warzyw. W przypadku mojego Syna nie wykorzystywałam ziemniaka ponieważ chciał go zjeść na surowo… dlatego dla Najmłodszych polecam marchew, pietruszkę, seler i seler naciowy.
Malowanie kamieni, czy malowanie liści
W temacie odbijania pokrewną zabawą są np. malowanie kamieni, czy malowanie liści. Najmłodsi mogą po prostu pokrywać farbą liście i kamienie z pomocą palców, pędzla z grubą rączka, czy gąbki. Starsze Dzieci mogą ozdabiać kamienie i liście o wzorki jak pisanki wielkanocne,3 czy rysunki. Do ozdabiania możecie też wykorzystać plastelinę itp.
Malowanie kasztanami, patykiem. Podobnym zadaniem do poprzednich może być nie odbijanie a malowanie z pomocą znalezionych jesiennych skarbów.
Wyklejanie
Malowanie, rysowanie możemy też połączyć z wyklejaniem. Liście, skorupy orzechów, czapeczki żołędzi możemy przykleić do papieru, najlepiej posłuży do tego klej Magic (wikol). Tematami prac mogą być: jesienne drzewo, jeż z czapeczkami żołędzi zamiast kolców, wiewiórka wśród liści, jesienny las z grzybami wśród liści. Możemy też wykleić jesienne ramki na zdjęcia. Wykorzystaj starą ramkę lub po prostu wytnij ramkę z kartonu (np. z paczki). Zadaniem Dziecka jest ozdobić tę ramkę wyklejając ją i malując.
Wersji dla Najmłodszych zamiast ozdabiać samą ramę możemy stworzyć jesienne okienko. Z tyłu ramki przyklej taśmę klejąca, tak aby powstała klejąca „szybka”. Maluch na klejącej części może ułożyć swoje skarby np. liście, kwiaty, trawę. Ja wykorzystałam pokrywkę od pudełka do butów.
Układanie bukietów
Jedną ulubionych zabaw mojego Syna jest układanie bukietów z liści i kwiatów. Na stoliku rozkładałam pojedynczo liście i kwiaty, a jego zadaniem było włożenie ich do kubka / wazonika. Ku mojemu zaskoczeniu wybierał celowo poszczególne kwiaty i liście, inne omijał, komponował swój bukiet! Starsze Dzieci mogą robić wiązankę zamiast używać naczynia do wkładania liści i kwiatów.
Obrysowywanie kształtów liści
Dla Starszych Dzieci polecam też obrysowywanie kształtów liści z pomocą kredek, lub podkładanie liści pod papier i rysowanie mocno przyciskając kredkę po schowanym liściu.
Jesienne Zabawy Sensoryczne
To doskonały sposób na rozwijanie umiejętności poznawczych i zmysłowych u Dzieci, który jednocześnie pozwala na to by cieszyć się urokami tej pory roku. Poprzez zabawy sensoryczne, Dzieci mogą rozwijać koordynację ruchową, zdobywać nowe doświadczenia i wzbogacać swoje zmysły. W tym kontekście można organizować różnorodne aktywności, które angażują zmysły wzroku, dotyku, słuchu, węchu i smaku, co przyczynia się do rozwoju poznawczego i emocjonalnego Dziecka, jednocześnie dostarczając mu frajdy i fascynujących doznań. Oto kilka przykładów zabaw sensorycznych, które doskonale wprowadzają w świat jesieni.
Jesienny kosz
Badanie tekstur, jeśli podjęliście się prac plastycznych, czy zabawach proponowanych do wykonania na dworze to już zajmowaliście się właśnie badaniem tekstur. Możemy jednak bardziej skupić się na tej zabawie i stworzyć np. Jesienny kosz dla Najmłodszych. W pudełku / kartonie / koszu umieśćmy coś sypkiego jak np. soczewice, makaron, piasek co stworzy naszą bazę dla jesiennych skarbów. Następnie dodajmy tam liście, kasztany, orzechy, patyki, czy figurki np. jeża, robaka. Dziecko samo się zajmie „grzebaniem” w takim koszu. Możemy nazywać skarby, które właśnie wyciągnęło, poprosić o konkretną rzecz, sortować skarby wg. kształtu, koloru, itp. Proponuję też omawiać wybrane przedmioty, czy jest twardy / miękki, czy szeleści, itp.
Dla Starszych Dzieci proponuję ukryte skarby w pudle. Znajdźcie puste kartonowe pudła, wytnijcie w nim otwór na rękę, tak aby Dziecko nie mogło podglądać co jest w środku. Umieśćcie Wasze skarby w środku, zadaniem Dziecka jest odgadnąć co się znajduje w pudle. Zamieńcie się rolami, to Wy zgadujcie co schował Wam Wasz Maluch.
Śladami Jesieni
Kolejną zabawę nazwałam Śladami Jesieni. Przygotujcie duży placek z plasteliny / ciastoliny / masy solnej / itp. Zadaniem Dziecka jest rolowanie o odbijanie jesiennych skarbów w masie. Świetnie sprawdzą się tu szyszki, żołędzie, kasztany, liście, patyczki. Nie ograniczajcie się tylko do odbicia kształtu, rolujecie, ubijajcie, wciskajcie przedmioty w masę. Dla Najmłodszych najlepiej przygotować jadalną ciastolinę, która w razie spożycia nie zrobi krzywdy małemu brzuszkowi.
Nakarm Wiewiórkę
Naszym hitem jest zabawa Nakarm Wiewiórkę! Na pudełko po przesyłce nakleiłam zdjęcie wiewiórki z orzechami, miejsce orzecha, którego trzyma wiewiórka wycięłam. W tę dziurkę wrzucamy orzechy, aby nakarmić naszą wygłodniała wiewiórkę. Zabawa nie ma końca.
Zadania dla NOSA
Omawiając zabawy sensoryczne należy również wspomnieć o zadaniach dla NOSA! Pomyślcie, jakie zapachy kojarzą się Wam z Jesienią? Przygotujcie zestaw zapachowy to wąchania dla Waszego Dziecka. Czy wiecie jak pachnie suchy liść? Czy kasztan w ogóle ma zapach? Trzeba to zbadać! W zestawie może również znaleźć się zestaw przypraw jak Cynamon, kardamon, goździki, itp. W naszym ogródku jesiennie kwitnie Lawenda, i ta najbardziej czaruje mojego Syna. Nie wie czy ją wąchać, zjeść, czy wyrzucić.
Jesienna torebka sensoryczna
Jest to opcja dla Najmłodszych czyli jesienna torebka sensoryczna. Do torebki strunowej (woreczka) wlej trochę wody, umieść w niej liście, może być też jakaś błyskotka typu brokat, sprawdzają się tu również krople oleju (najlepiej jakiegoś paprykowego). Taką torebkę przyklej do podłogi z pomocą np. taśmy maskującej. Jesienna zabawą niemowlaka będzie przesuwanie palcem po torebce. Woda będzie się bujać, liście poruszać wraz z oczkami oleju. Przypilnuj aby Maluch nie gryzł torebki, by jej zawartość nie została zjedzona.
Wspólne gotowanie
Zaangażujcie swoje Maluchy w szykowanie wspólnie posiłków, może to być umycie , krojenie, podjadanie warzyw / owoców. Pomyślcie jakie wypieki kojarzą się Wam z jesienią, i razem przygotujcie ciasto i ciasteczka.
Jesienne Zabawy ruchowe
Poszukiwanie Kasztanów
Nie tylko na dworze można organizować zabawy ruchowe. Nie potrzebujesz ogromnego domu, aby zachęcić Dziecko do ruchu. Choć dodam, ze sama marzę o większej przestrzeni dla mojego Syna, ale dajemy rade na 50m2! Pierwszą zabawą dla dużych i małych Odkrywców jest Poszukiwanie Kasztanów. Ukryj w mieszkaniu lub jednym pokoju kasztany, w zależności od wieku Dziecka, dostosuj stopień ukrycia. Dla najmłodszych mogą one pozostać na widoku. Zadaniem Dziecka jest zebrać wszystkie kasztany, może to robić „na czas” jeśli ma być bardziej zaangażowane i musi spalić energię.
Kasztan na spacerze
Żołędzie i kasztany możemy też wykorzystać do kolejnej zabawy, która nazwałam Kasztan na spacerze. Zadaniem Dziecka jest przenieść na łyżce stołowej / łopatce kuchennej / w sitku / w garnku kasztany / żołędzie z punkt A do punktu B. Może to być prosta trasa, lub możecie wspólnie urządzić sobie tor przeszkód. Zabawa ta również może być wyścigiem, o ile będzie on bezpieczny dla Dziecka. Dzieci lubiące odgrywać rolę, mogą też oprowadzić kasztana po mieszkaniu / domu i opowiadać mu o tym co widzi.
Jesienne zabawy dla najmłodszych
Kolejne trzy zabawy będą raczej preferowane przez młodsze Dzieci. Pierwsza to przesypywanie kasztanów / orzechów do różnych pojemników jak pudła, garnki, kosze. Pojemniki mogą być blisko siebie lub rozstawione w pomieszczeniu. Dziecko może przesypywać kasztany z pomocą rąk lub jakiego narzędzia kuchennego.
Druga to Na ratunek Kasztanom! Kasztany / żołędzie przyklejamy z pomocą taśmy malarskiej / maskującej do lodówki / mebli / podłogi. Zadaniem Dziecka jest je odkleić i umieścić w pojemniku.
Ostatnia zabawa to Przyklejanie i odklejanie liści na szybie. Świeże liście zabezpieczamy przezroczystą taśmą klejąca. P.S. Bardzo dobrą szeroką i długą przeźroczystą taśmę znajdziecie w Action. Dziecku będzie również potrzebny spray z wodą. Może to być umyta butelka po jakimś kosmetyku np. hydrolacie. Zabawa polega na spryskaniu szyby / lodówki wodą, spryskaniu liścia i zamocowaniu go na mokrej powierzchni. W ten sposób może stworzyć kompozycje jesienne. Najlepszy efekt daje zabawa na oknie balkonowym, kiedy świeci słońce.
Podsumowanie
Czas spędzony w domu, podczas deszczowych dni może być czasem na budowanie relacji z Twoim Dzieckiem podczas wspólnych zabaw. Wymaga to poświęcenia swojego czasu i uwagi, ale czy nie na tym polega Rodzicielstwo ;)? Dzieci nie muszą „chodzić po ścianach” bo nie mają włączonego ekranu przed oczami. Mam nadzieję, że wykorzystacie z tego artykułu chociaż kilka pomysłów. W przygotowania zabaw oraz sprzątnie po nich również zaangażujcie swoje Pociechy. Życzę Wam wiele radości i spełnienia w byciu Rodzicem!
